Samen met leraren, jongerenwerkers, beleidsmakers en andere jeugdprofessionals werken we aan optimale kansen voor alle kinderen en jongeren die opgroeien in een diverse en ongelijke stad.

Onderwijs- en jeugdprofessionals die werkzaam zijn in grote steden als Amsterdam, opereren in een unieke omgeving: zij hebben te maken met een superdiverse populatie van kinderen en jongeren en groeiende ongelijkheden. De grootstedelijke context van leren en opgroeien, ook wel Urban Education genoemd, brengt dan ook complexe uitdagingen met zich mee. Met de juiste toerusting zijn professionals in staat om kinderen en jongeren te ondersteunen in hun ontwikkeling binnen een context van structurele beperkingen.

Het Centre of Expertise Urban Education (UE) richt zich op het toerusten van professionals voor deze maatschappelijke uitdagingen waar kinderen en jongeren mee geconfronteerd worden. Het CoE doet dit vanuit drie programmalijnen:

• het voeren van dialoog over controversiële onderwerpen

• het opgroeien met zekerheden op de belangrijkste terreinen van het bestaan

• ruimte en mogelijkheden om ‘verborgen’ kennisbronnen in te zetten.

Programmalijn armoede en bestaanszekerheid

De bestaanszekerheid van gezinnen met oog voor hun diverse achtergronden binnen een grootstedelijke context staat centraal binnen de programmalijn. Professionals in het sociale, onderwijs en pedagogische domein zetten zich iedere dag in om de bestaanszekerheid voor gezinnen te vergroten en kansenongelijkheid voor kinderen en jongeren te verkleinen.

De grootstedelijke context vraagt specifieke kennis van hen en werpt dilemma's, belemmeringen en onbewuste bias op. Het is voor professionals van belang om patronen van ongelijkheid te herkennen (KIS 2023[NB1] ). Tegen welke (systeem)beperkingen lopen zij aan en hoe kan dit beter? Welke (onbewuste) bias(en) hebben zij in het uitvoeren van hun werkzaamheden? Is de professional zich bewust van zijn of haar positie? Wat ligt wél binnen de invloedsfeer van de professional, en wat hebben zij nodig om gelijke kansen voor elk kind te bewerkstellingen? In deze programmalijn richten we ons op het beantwoorden van deze vragen.

Werkwijze

Bij Urban Education brengen we kennis, praktijk en opleiding samen. Samen met partners zoeken we antwoorden op vragen uit de praktijk. Daarbij werken we interprofessioneel en betrekken we verschillende disciplines. We maken onderzoeksinzichten toegankelijk via concrete handreikingen en instrumenten. Het perspectief van kinderen en jongeren vormt het uitgangspunt voor onze onderzoeken en activiteiten.

EQUALITY//ResearchCollective aan HOGENT is een interdisciplinair onderzoekscentrum met als ambitie sociale uitsluiting terugdringen en de levenskwaliteit en mensenrechten van mensen in kwetsbare situaties versterken. Het collectief kiest hoofdzakelijk voor participatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden. Verder ziet ze theoretische, praktijkgerichte en ervaringskennis als gelijkwaardige kennisbronnen om aan onderzoek te doen.

EQUALITY werkt vanuit zes onderzoekslijnen:

·      Gemeenschappelijke zorg en ondersteuning

·      Toegankelijkheid van basisvoorzieningen

·      Diversiteit

·      Kwaliteit van leven en mensenrechten

·      Onderwijs / welzijn

·      Ervaringskennis

Onderzoekslijn Onderwijs / welzijn

De onderzoekslijn Onderwijs/welzijn richt zich op bewegingen op het kruispunt tussen onderwijs en welzijn.

Het onderzoek kijkt naar het interprofessioneel samenwerken over beleidsdomeinen en sectoren heen met als doel de (onderwijs)kansen van kinderen en jongeren in kwetsbare leefsituaties te bevorderen. Immers, kinderarmoede en sociale ongelijkheid stoppen niet aan de schoolpoort. Zo zijn er een reeks aan zorgproblemen: onbetaalde schoolfacturen, lege/ ongezonde brooddozen, slechte huisvesting, administratieve problemen, complexe gezinssituaties, beperkte toegang tot ondersteuning bij leer- en zorgproblemen, …. Het is maar een greep uit de problematieken waarmee scholen in aanraking komen. Doorgaans zijn het de meest kwetsbare ouders die met deze problemen geconfronteerd worden.

De basisschool merkt vaak als eerste deze problematieken op en regelmatig doen de ouders voor deze welzijnsvragen een beroep op iemand van de school die ze vertrouwen. De school kan deze vragen echter niet alleen aanpakken. Daarom is een betere aansluiting tussen scholen en het brede welzijnsveld aangewezen.

Werkwijze

Voor het collectief is het essentieel dat onderzoek gebeurt niet over mensen, maar samen met hen. Binnen het collectief brengen we ervaringskennis (kennis van mensen in een maatschappelijk kwetsbare leefsituatie zelf) - naast professionele en wetenschappelijke kennis – in als volwaardige en gelijkwaardige bron van kennis.

Onze brede expertise en interdisciplinaire aanpak, maakt het mogelijk om maatschappelijke vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken te benaderen. Om aan de slag te gaan met concrete vraagstukken uit de praktijk neemt het werken met kwalitatieve, narratieve en arts-based onderzoeksmethoden een centrale plaats in. Onderzoeksinzichten uit de praktijk, brengen we terug naar de praktijk in bruikbare instrumenten.

De HvA en HOGENT zijn in 2025 een kenniscollectief gestart rond de samenwerking tussen onderwijs en welzijn. We zijn nieuwsgierig naar de verschillen en overeenkomsten tussen Nederland en Vlaanderen. Hoe worden deze samenwerkingen vormgegeven? Welke visies liggen daaraan ten grondslag? En wat zijn werkzame en minder-werkzame elementen?

We bouwen met onze samenwerking voort op een lange historie van kennisuitwisseling tussen Nederland en Vlaanderen rond dit thema. In beide landen werken (basis)scholen intensief samen met welzijnsorganisaties. HvA en HOGENT volgen deze samenwerkingen al geruime tijd vanuit diverse onderzoeken. Nieuwe inzichten delen we met professionals én krijgen een plek in ons onderwijs aan toekomstige leraren, sociaal werkers en jeugdprofessionals.

Het Centre of Expertise Urban Education en EQUALITY//ResearchCollective werken beide vanuit het sociale rechtvaardigheids-perspectief. We zoeken samen met de praktijk naar manieren om (kansen)ongelijkheid te verminderen en de structurele oorzaken daarvan aan te kaarten. Dit doen we door middel van praktijkgericht onderzoek, vaak met het perspectief van kinderen, jongeren en ouders. Hierdoor werken we regelmatig met narratieve en creatieve onderzoeks-methoden. We werken samen met overheden, scholenkoepels en andere (kennis)instellingen om nieuwe vragen te onderzoeken die ontstaan rondom de samenwerking tussen onderwijs en welzijn. Samen met deze partners kiezen we een passende opzet, waarbij de betrokkenen met en van elkaar leren tijdens het onderzoek.