Anastasia Dingarten 

Als jullie terugkijken: wat maakt juist dit vakgebied zo belangrijk voor goede basisschoolleerkrachten, en waar blinkt de Pabo HvA volgens jullie in uit? 

Melina: “Ik ben ontzettend bevlogen over mijn werk en het lesgeven aan (toekomstige) collega’s. Ons vakgebied is complex, we geven les over lesgeven. Ik ben mij wel degelijk bewust van het feit dat studenten niet alleen leren over de inhoud van pedagogiek en didactiek in mijn lessen, maar ook leren van mijn manier van lesgeven aan hen. Tijdens mijn lessen maak ik regelmatig expliciet wat ik doe en waarom ik dat doe, bijvoorbeeld: als ik aandacht vraag aan de studenten na een opdracht en de groep is weer stil, zeg ik: ‘Zag je wat ik deed om te zorgen dat ik de aandacht kreeg? Hoe verliep dat vond jij? Hoe vraag jij zelf aandacht in de klas?’, waarna ik doorga met de les. Deze kansen tussen de les door om de studenten bewust te maken van de pracht en complexiteit van het vak vind ik geweldig. Momenten als deze kun je niet inplannen, die moet je grijpen zodra het zich voordoet. Geen één les is dan ook hetzelfde.”  

Anastasia: “Die bevlogenheid op de HvA vind ik hartstikke fijn en deel ik ook. Ik vind het fijn om de studenten uit te nodigen verder kennis te maken met verschillende perspectieven op goed onderwijs en deze verschillende perspectieven bewust te onderzoeken. Zodat ze dit - ook in dialoog met elkaar - kunnen meenemen, verfijnen en eventueel bijstellen om de stijl te vinden die bij hen past. Dat helpt ze nu en later stevig te staan en te weten wat ze vinden en waarom en wat daar de voor- en eventuele nadelen van zouden kunnen zijn. En daar dan ook van kunnen genieten.   

Kinderen zijn heel intelligente en gevoelige wezens; die heel goed tussen de lijntjes kunnen lezen en gauw in de gaten hebben of je meent wat je zegt en vanuit welke intentie je dat doet. Het bewust worden van je eigen perspectief als leraar (m/v/x) in de dop en daar weloverwogen maar ook met openheid voor staan, geeft denk ik meewind in het ondersteunen van de ontwikkeling van kinderen maar ook in het vinden van een school die bij je past. En dat je ontspannen en gelukkig les kan geven om de kinderen zo goed mogelijk te kunnen toerusten en te geven wat ze nodig hebben. 

Ik zie de pabo graag als een zoemende oefenplaats. Een plek waar je kennismaakt met verschillende inhouden, perspectieven en oplossingen om te onderzoeken, zodat je later veel kennis, vaardigheden en scenario's achter de hand hebt. En dat je deze in verband kleur kan geven op de manier die goed past bij de kinderen en bij jou als leraar.”  

Melina: “Ons pedagogiekteam is heel gepassioneerd en inhoudelijk sterk. Ik denk dat wij uitblinken in onze samenwerking (om te zorgen dat onze lessen inhoudelijk, fijn en bevlogen zijn) en dat we elkaar geregeld om feedback vragen. We zijn nieuwsgierig naar elkaar en ook benieuwd naar verschillende perspectieven. Elke pedagogiekdocent heeft zijn eigen stijl en dat verschil moeten we vieren. Hierdoor krijgen de studenten op verschillende manieren les en kunnen ze zelf ervaren welke stijl bij hen past, welke dingen ze al dan niet overnemen en verder willen doorontwikkelen.”  

150 jaar HvA Pabo: wat is er veranderd in lesgeven, en wat is opvallend hetzelfde gebleven? 

Melina: “Ondanks alle ontwikkelingen door de jaren heen is de basishouding naar kinderen niet veranderd. We hebben veel vertrouwen in het potentieel van kinderen. We moeten zorgen voor goede lessen aan alle kinderen waarin we kinderen de beste kansen bieden om zich zo goed mogelijk te ontwikkelen. Hoe je dat doet, is een prachtige zoektocht waarbij de literatuur en de praktijk noodzakelijk zijn. De verbinding tussen de theorie en praktijk maken wij in onze lessen.”  

Anastasia: “Elke afstudeerrichting heeft een andere focus, behoefte en organisatie, maar de basis blijft hetzelfde: goed onderwijs voor de kinderen van vandaag en morgen. We passen onze lessen aan, aan de behoefte van de betreffende doelgroep studenten die voor ons zit, om de studenten daarmee te motiveren het beste en mooiste uit de leerlingen te halen. Wij genieten van de rijke perspectieven en ervaringen die de studenten meebrengen en delen in de les. Daarmee leggen we met literatuur en verschillende opvattingen verdere verbindingen aan. Juist dat maakt het onderwijs levend en urgent.”  

Waarin herkennen jullie elkaar in hoe jullie naar het beroep van leraar kijken, en waarin verschillen jullie – en hoe is dat typisch Pabo HvA? 

Anastasia: “We hebben allemaal verschillende perspectieven: in ons team, bij de studenten maar ook in het werkveld. Verschillende perspectieven in visie op onderwijs, wat verstaan we onder goed onderwijs, werkwijze, inhouden, persoonlijkheden, etc.? Wij voelen dat deze verschillen op onze pabo gevierd worden. We zijn nieuwsgierig naar elkaar, zijn oprecht geïnteresseerd, vragen door en hebben respect voor elkaar.”  

Melina: “Voor onszelf geldt dat dat gesprek over de verschillende perspectieven heel waardevol is. We ervaren dat als een uitnodiging aan onszelf om opnieuw te kijken naar ons eigen perspectief en om het eventueel bij te stellen. Wat ons bindt binnen de pabo is de bevlogenheid voor het toerusten van studenten om een geweldige leerkracht te worden.”  

De Pabo HvA staat bekend als praktijkgericht. Kun je een voorbeeld geven van die meerwaarde? 

Melina: “Vanaf de start van de opleiding in 2012 geef ik les op de UPvA (universitaire pabo van Amsterdam) als docent en academisch schoolopleider van Zonova. Een academisch schoolopleider is in dienst van een schoolbestuur en werkt dus naast het lesgeven op de opleiding op één of meerdere basisscholen. Deze combinatie is waardevol voor beide banen: je blijft op de hoogte van de laatste theoretische ontwikkelingen vanuit de opleiding en kunt deze vertalen naar de praktijk. Je blijft zo ook goed op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op de basisscholen en kunt deze informatie en praktijkvoorbeelden inzetten in je lessen op de pabo.  

De samenwerking die wij met de praktijk hebben is heel bijzonder. De studenten worden op de scholen begeleidt door mentoren en schoolopleiders. De mentoren en schoolopleiders zijn getrainde praktijkbegeleiders die met veel passie en kennis over hun school en buurt de studenten gericht kunnen begeleiden. Dit is ontzettend waardevol voor de studenten. En aan de andere kant is het voor de scholen ook waardevol dat er studenten in een schoolteam meelopen. Een schooldirecteur zei over twee Pabo-ALO studenten: ‘De nieuwsgierige houding van de studenten maakt dat we in de praktijk nog kritischer kijken naar onze eigen manier van lesgeven. Ze stellen veel gerichte vragen, waardoor we verplicht worden om stil te staan en na te denken waarom we eigenlijk doen wat we doen. En daarbij hebben deze twee studenten zoveel energie en bevlogenheid: ze brengen zoveel gezelligheid met zich mee. Dat alleen al is van grote meerwaarde’.”  

Anastasia sluit zich hier helemaal bij aan: “De meerwaarde van de pabo zit in de overgang van onbewust naar bewust bekwaam gedrag qua kennis, vaardigheden en attitude. Die overgang ondersteunen we op de pabo. Snappen wat je doet en het nodig vinden om te snappen wat je doet om de kinderen zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen.”  

Hoe zouden jullie een aankomende student enthousiasmeren voor de Pabo HvA en voor pedagogiek? 

Melina: “Wij vinden het onderwijs één van de meest essentiële beroepen. Je bent zo belangrijk voor de ontwikkeling van een leerling, en tegelijk bouw je aan morgen. Je bent niet alleen bezig met de directe of indirecte overdracht van kennis, door te verwonderen en gericht te laten ontdekken en de nieuwsgierigheid van de kinderen bewust aan te spreken, maar je ondersteunt de leerlingen om zich te ontwikkelen tot een zelfstandig, gelukkig, sociaal en liefdevol mens.”  

Anastasia: “Precies! Je bent een rolmodel als leerkracht en kunt echt het verschil maken. Onze Pabo staat midden in Amsterdam en we werken nauw samen met schoolbesturen vanuit alle buurten van Amsterdam. Dat betekent dus ook dat je stage kunt lopen in alle wijken en veel ervaringen op kunt doen buiten je eigen ‘bubbel’. Op de opleiding krijg je veel kennis en bouwen we systematisch aan de brug naar de praktijk en weer terug. Je leert de kennis toe te passen op scholen met verschillende contexten. Deze combinatie is wat ons betreft heel rijk, waardevol en uniek. En doet een appèl op het gevoel van urgentie. Samen bouwen we als team en studenten aan gedegen onderwijs voor vandaag voor de samenleving van morgen: de plek waar we samen leven.”  

Noot: Bij de Pabo HvA hebben we niet alleen minor en een mooie Dalton-opleiding, maar ook een goede Montessori-opleiding (voor minor en nascholing) en heel bijzonder voor Nederland: een Montessori ZIB-opleiding.  

Anastasia Dingarten – de Lange is vanaf 2025 werkzaam bij Pabo HvA als docent. Daarvoor had zij een kleine 25 jaar een soortgelijke functie op de HU en de academische pabo. Ze werkte daar als docent Pedagogiek, Ethiek, filosofie en ook als schoolopleider, assessor én als docent en opleidingscoördinator van de montessori-opleiding. Daarvoor was Anastasia onder andere werkzaam in het montessori-onderwijs. Haar favoriete kinderboek is……

Melina Fleurke

Melina Fleurke werkt sinds 2007 als leerkracht, IB’er en coach in het basisonderwijs in Amsterdam Zuidoost. In 2012 startte zij bij de UPvA als docent onderwijsdidactiek en pedagogiek (leerkrachtvaardigheden i.s.m. Stichting Zonova). In 2024 werd ze kerndocent en docent pedagogiek bij Pabo-ALO, UPvA en Pabo deeltijd. Haar favoriete kinderboekenschrijver is Roald Dahl, omdat hij zo krachtig de grens opzoekt tussen fantasie en realiteit. 

Even voorstellen